Stedelijk Museum Breda

October 12, 2019 - January 26, 2020
Stedelijk Museum Breda, Breda, The Netherlands
Group exhibition, Dongen Revisited, curator Ron Dirven & Dingeman Kuilman

Dongen Revisited
A new retrospective

The nineteenth century saw a search for all manner of sources, from the origens of the Nile to electric light and national cultures. Artists also sought new inspiration. They left their town studios and discovered villages unaffected by progress. Or rather: places where the contradictions between the old and the new worlds, between a dim past and the bright future, were not yet apparent.

In the Netherlands, this led to the rise of several renowned artists villages, such as Bergen, Domburg, Katwijk and Laren. For a long time, the fact that the village of Dongen in Brabant was also an important source of inspiration remained a well-kept secret. Artists, including August Allebé, Jozef Israëls, Max Liebermann, Suze Robertson and Jan Veth, became fascinated by the poor population, traditional crafts and the romantic landscape. They created vast quantities of drawings and paintings in and around Dongen. From October 2019 until January 2020 Stedelijk Museum Breda will be presenting a selection of these works in the exhibition De heks van Dongen.(The witch of Dongen)

How does the quest Allebé and his colleagues undertook relate to the world of today? Dongen Revisited brings together ten artists who each answer this question from their own perspective. Their works enter into a dialogue and connect wih the themes presented in De heks van Dongen.

For example, the video Space Potatoes by Anna Lange mirrors Jozef Israëls the painting Peasant family at mealtime. Parallels may also be found in atmosphere, especially the photographs by Dirk Kome, and fantasy, with the installation Les Loques de Chagrin, Fabularum (La Vie d’Esope) by Patrick Van Caeckenbergh. The fantastical elements are also reflected in digital photo collages by Ruud van Empel, which are linked to August Allebé’s artificial staging. Allebé’s attention to ethnological details, in turn, is in line with Olphaert den Otter’s study of plants used in sorcery.

These interfaces are not without significance, but do not get right to the heart of the matter. Between the discoverers of Dongen and their current colleagues, the twentieth century has passed During that period, differences between the old and the new world have been vastly enlarged. The road back to Dongen, a fairytale village from the days of Hans Christian Andersen and the brothers Grimm, has become impassable. However, the desire for continuity and harmony continue. That desire – which is not nostalic, but fundamental– determines the expressiveness of this exhibition.

Dingeman Kuilman,
general director of Stedelijk Museum Breda

In collaboration with the Vincent Van GoghHuis in Zundert

Dongen Revisited brings together ten contemporary artists who mirror the work of their 19th century colleagues. They show (and hear) that the desire for identity, simplicity and tradition has lost nothing of topicality. With new and existing work by: Patrick van Caeckenbergh (BE), Tessa Chaplin, Ruud van Empel, Ingeborg Entrop, Domenique Himmelsbach de Vries, Dirk Kome, Anna Lange, Abdol Motavassel, Olphaert den Otter and Marenne Welten.

Dongen Revisited
Een actuele terugblik

De negentiende eeuw was een speurtocht naar allerhande bronnen, zoals die van de Nijl, elektrisch licht en nationale cultuur. Ook kunstenaars zochten nieuwe inspiratie. Ze verlieten hun ateliers in de steden en ontdekten dorpen die nog niet waren aangetast door de vooruitgang. Of beter gezegd: plaatsen waar de tegenstellingen tussen oude en de nieuwe wereld en tussen een grijs verleden en de stralende toekomst nog geen rol speelden.

In Nederland ontstonden zo tal van bekende schildersdorpen, zoals Bergen, Domburg, Katwijk en Laren. Dat ook het Brabantse dorp Dongen een belangrijke bron van inspiratie was, bleef lang een goed bewaard geheim. Kunstenaars, onder wie August Allebé, Jozef Israëls, Max Liebermann, Suze Robertson en Jan Veth, raakten gefascineerd door de arme bevolking, de traditionele ambachten en het romantische landschap. Ze maakten in en om Dongen een schat aan tekeningen en schilderijen. Een keuze daaruit toont Stedelijk Museum Breda van oktober 2019 tot en met januari 2020 in De heks van Dongen.

Wat heeft de speutocht van Allebé en zijn collega’s te maken met de wereld van vandaag? In Dongen Revisited worden tien kunstenaars bij elkaar gebracht die deze vraag vanuit een eigen invalshoek beantwoorden. Hun werken gaan onderling relaties aan en verknopen zich met de theams’s van De heks van dongen.

De video Space Potatoes van Anna Lange spiegelt bijvoorbeeld het schilderij Boerengezin aan de maaltijd van Jozef Israëls. Tegelijkertijd is de sfeer verwant aan de foto’s van Dirk Kome en de fantasie aan de installatie Les Loques de Chagrin, Fabularum ( La Vie d’Esope) van Patrick Van Caeckenbergh. De fantasie komt ook naar voren in de digitale fotocollages van Ruud van Empel, die zich verbinden met de kunstmatige enscenering van August Allebé. De aandacht van Allebé voor etnologische details sluit weer aan op de studie van Olphaert den Otter naar heksenplanten.

Deze raakvlakken zijn niet zonder betekenis, maar ze verhullen de kern van de zaak. Tussen de ontdekkers van Dongen en hun hedendaagse collega’s ligt de twintigste eeuw. In die periode zijn de tegenstellingen tussen de oude en de nieuwe wereld reusachtig uitvergroot. De terugweg naar Dongen, een sprookjesdorp uit de tijd van Hans Christian Andersen en de gebroeders Grimm, werd onbegaanbaar. Maar het verlangen naar continuïteit en harmonie bleef branden. Dat verlangen–dat niet nostalisch is, maar fundamenteel–bepaald de zeggingskracht van deze tentoonstelling.

Dingeman Kuilman,
algemeen directeur Stedelijk Museum Breda

In samenwerking met het Vincent Van GoghHuis in Zundert

In Dongen Revisited worden tien hedendaagse kunstenaars bij elkaar gebracht die zich spiegelen aan het werk van hun 19e eeuwse collega’s. Ze laten zien (en horen) dat het verlangen naar identiteit, eenvoud en traditie niets aan actualiteit heeft verloren. Met nieuw en bestaand werk van: Patrick van Caeckenbergh (BE), Tessa Chaplin, Ruud van Empel, Ingeborg Entrop, Domenique Himmelsbach de Vries, Dirk Kome, Anna Lange, Abdol Motavassel, Olphaert den Otter en Marenne Welten.

publicity

Museum poster

Museum catalogue

reviews

2019 Stedelijk Museum Breda, October 15, 2019